ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୦୪ ଅଗଷ୍ଟ; ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଫେସବୁକ୍ ଭିଡିଓ ତ୍ରୁଟିବଶତଃ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ହଟାଯିବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସଂସଦୀୟ ସ୍ତରରେ ବିବାଦ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ସଂସଦର ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଷୟକ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିଶିକାନ୍ତ ଦୁବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ମେଟା ପକ୍ଷରୁ ସାଧାରଣ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; କମ୍ପାନୀର ସିଇଓ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ କ୍ଷମା ମାଗିବା ଉଚିତ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ସେ ଏକ ଗୁରୁତର ବିଷୟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସହ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକର ଜବାବଦେହିତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଘଟଣାର ଆରମ୍ଭ ଜୁଲାଇ ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ ଫେସବୁକ୍ ଭିଡିଓ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ହଟିଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ମେଟା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ, ଏହା ଏକ "ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ଗ୍ଲିଚ୍" ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ତ୍ରୁଟି କାରଣରୁ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଭିଡିଓଟିକୁ ପୁନର୍ବାର ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି। କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ ମଗାଯାଇଥିଲା।
ତେବେ ସଂସଦୀୟ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିର ବୈଠକରେ ମେଟାର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇନଥିଲା। କମିଟି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିଶିକାନ୍ତ ଦୁବେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏପରି ଘଟଣା କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ତ୍ରୁଟି ବୋଲି କହି ଏଡ଼ାଇ ହେବ ନାହିଁ। ସେ ମେଟା ସିଇଓ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ଦାବି କରିବା ସହ ସତର୍କ କରିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି କମ୍ପାନୀ ସନ୍ତୋଷଜନକ ଜବାବ ନ ଦେଏ, ତେବେ ଭାରତରେ ମେଟାକୁ ମିଳୁଥିବା ସେଫ୍ ହାର୍ବର ସୁରକ୍ଷା (Safe Harbour Protection) ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାର ଭାବିପାରନ୍ତି।
ସେଫ୍ ହାର୍ବର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତର ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଇନର ଧାରା ୭୯ ଅନୁଯାୟୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମଧ୍ୟସ୍ଥମାନଙ୍କୁ କିଛି ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ଫଳରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। କମିଟିର ମତ ହେଉଛି, ବଡ଼ ଡିଜିଟାଲ କମ୍ପାନୀମାନେ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଜବାବଦେହି ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନେଇ ମେଟାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ପାଇଁ ଡକାଇଥିଲା। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଘଟଣାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ଭିଡିଓ କାହିଁକି ହଟିଥିଲା ତାହାର ଯାଞ୍ଚ କରୁଛି। ମେଟା କହିଛି ଯେ, ଏହା କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନୁହେଁ ଏବଂ ଭୁଲବଶତଃ ଘଟିଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମମାନଙ୍କର କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ମଡରେସନ୍ ନୀତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଜବାବଦେହିତାକୁ ନେଇ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଇନକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇନାହିଁ।
