ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୩ ନଭେମ୍ବର; ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଭୂରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦୃଢ଼ ରହିଛି। ଏହାକୁ ଦେଶର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ହୋଇଥିବା ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଓ ସଂସ୍କାରର ଫଳ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ। ସୋମବାର ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ‘ଭାରତ ରିନ୍ୟୁଏବଲ୍ ଏନର୍ଜି ସମିଟ୍ ଆଣ୍ଡ ଏକ୍ସପୋ ୨୦୨୬’ର ଉଦ୍ଘାଟନ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କରୋନା ମହାମାରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବର୍ତ୍ତମାନର ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ନିଜର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ବଜାୟ ରଖିଛି।
ଏହି ଅବସରରେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତାକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ମୋଦୀ। ଆଗାମୀ ୧୦ରୁ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ଆଉ ୫୦୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ନୂତନ ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଯୋଡ଼ିବାକୁ ସରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିବା ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଏହି ୫୦୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ନୂତନ କ୍ଷମତା ଲକ୍ଷ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୫୦୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ଲକ୍ଷ୍ୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ।
ଭାରତର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ହେଉଛି ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତାରେ ବୃଦ୍ଧି। ନବୀନ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ଜୁଲାଇ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ମୋଟ ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ୩୦୦.୫୦ ଗିଗାୱାଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏଥିରେ ସୌର ଶକ୍ତିର ଅବଦାନ ୧୬୪.୫୯ ଗିଗାୱାଟ୍, ପବନ ଶକ୍ତି ୫୮.୧୪ ଗିଗାୱାଟ୍, ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ୫୭.୨୪ ଗିଗାୱାଟ୍, ବାୟୋପାୱାର ୧୧.୭୫ ଗିଗାୱାଟ୍ ଏବଂ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ୮.୭୮ ଗିଗାୱାଟ୍ ରହିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୩୦ର ୫୦୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟର ୬୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ହାସଲ ହୋଇଥିଲା। । ସେହିପରି MNREର ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ମୋଟ ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ କ୍ଷମତା ୩୦୮.୦୩ ଗିଗାୱାଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମତରେ, ବିଶ୍ୱର ଅଳ୍ପ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ଭଣ୍ଡାର କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥିବାରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୂରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଏହାର ଯୋଗାଣ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରିବହନ, ଶିଳ୍ପ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନିରାପତ୍ତା ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ। ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତିର ବିକାଶ ଦ୍ୱାରା ଆମଦାନୀ ହୋଇଥିବା ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ମୋଦୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧିରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୬୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ହୋଇଛି। ୨୦୨୪ର RE-INVEST ସମ୍ମିଳନୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଆସିଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦଶନ୍ଧି ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୨୨୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ନୂତନ ନିବେଶ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ଯୋଜନାରେ ସୌର, ପବନ, ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ସହିତ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, ବ୍ୟାଟେରି ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଦଶନ୍ଧି ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ବାର୍ଷିକ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ଏଥିସହ ଦେଶରେ ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି କରିଡର ଓ ନୂତନ ବ୍ୟାଟେରି ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
