ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୪ ଅଗଷ୍ଟ; ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ମାମଲାର ଚାପ କମାଇବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଣିଥିବା ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ (ନମ୍ବର ଅଫ୍ ଜଜେସ୍) ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍, ୨୦୨୬ ଲୋକସଭାରେ ପାରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ବିଲ୍ ପାରିତ ହେଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି (Chief Justice of India)ଙ୍କ ସମେତ ମୋଟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ସଂଖ୍ୟା ୩୪ରୁ ବଢ଼ି ୩୮କୁ ପହଞ୍ଚିବ। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ଦେଶରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆଇନଗତ ବିବାଦ ଏବଂ ଲମ୍ବିତ ମାମଲାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ସଂଶୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ଏହି ବିଲ୍ ଉପରେ ଲୋକସଭାରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଆଲୋଚନା ବେଳେ ସରକାର କହିଥିଲେ ଯେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ନୂଆ ମାମଲା ଦାଖଲ ହେଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ୟା ସହିତ ଏହି ଭାରକୁ ସମ୍ଭାଳିବା କଠିନ ହେଉଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅନେକ ମାମଲା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବିଚାରାଧୀନ ରହୁଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଚାରିଜଣ ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମେତ ମୋଟ ୩୪ଟି ପଦ ଅନୁମୋଦିତ ରହିଛି। ନୂତନ ବିଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩୮କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହା ଫଳରେ ଅଧିକ ବେଞ୍ଚ ଗଠନ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ, ଦେୱାନୀ, ଫୌଜଦାରୀ ଓ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ହେବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଲୋକସଭାରେ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ଅନେକ ସାଂସଦ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇଲେ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ। ତଳକୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଖାଲି ପଦ ପୂରଣ, ଡିଜିଟାଲ୍ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିସ୍ତାର, ଇ-କୋର୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିବା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଜରୁରୀ। ତେବେ ଅଧିକାଂଶ ସଦସ୍ୟ ଏହି ବିଲ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ଅଧିକ ସକ୍ଷମ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ।
ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ବିଭିନ୍ନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଅଧିକ ତ୍ୱରିତ ହୋଇପାରିବ। ବିଶେଷ କରି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ମାମଲାର ସଂଖ୍ୟା କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ନାଗରିକମାନେ ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟାୟ ପାଇବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବ।
ଭାରତରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଉପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ସମୟୋପଯୋଗୀ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ବିଲ୍କୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଲୋକସଭାରେ ପାରିତ ହେବା ପରେ ବିଲ୍ଟି ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବ। ଉଭୟ ସଦନରେ ପାରିତ ହୋଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରି ମିଳିଲେ ଏହା ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେବ ଏବଂ ତାହା ପରେ ନୂତନ ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେବ।
