ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା BRICS Summit 2026 ମଧ୍ୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲ୍ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ରେ BRICS ସଦସ୍ୟ ଓ partner countriesକୁ ସେମାନଙ୍କ payment systems ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ପରସ୍ପରର local currenciesରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି cross-border payment interoperability। ଅର୍ଥାତ୍, ଗୋଟିଏ BRICS ଦେଶର ତତ୍କାଳ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅନ୍ୟ ଦେଶର payment infrastructure ସହ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ କାମ କରିପାରିବ। ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ ହେଲେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ସମୟ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବାର ସୁଯୋଗ ରହିପାରେ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏଠାରେ UPI ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ। NPCI ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ UPI ଏବେ ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପରିବେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ। ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ସୁଦ୍ଧା UPI ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୫୫.୪୯ କୋଟି ୟୁଜର onboard ହୋଇଥିଲେ।
ସେହିପରି, ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ୨୪.୫୧ ବିଲିୟନ୍ transaction ହୋଇଥିବା ଏବଂ transaction value ପ୍ରାୟ ୩୧୪ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି । ଭାରତର UPI ଏବେ ୧୧ଟି ଦେଶରେ ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି।
BRICS ମଧ୍ୟରେ local currency trade ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାର ଅନ୍ୟତମ ଅଂଶ। Payment connectivity ଓ local currency settlement ଏକାଠି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଲେନଦେନରେ ଅଧିକ ସୁବିଧା ମିଳିପାରେ। UPIକୁ BRICS payment ecosystemର ଏକ ମଡେଲ୍ ଭାବେ ଆଗକୁ ରଖିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନୀତିର ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ସୁଯୋଗ। ଏହା ସଫଳ ହେଲେ ବ୍ୟବସାୟ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ, remittance ଓ ସୀମାପାର ଡିଜିଟାଲ୍ ଲେନଦେନରେ ନୂଆ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟୋଗିକ ସମନ୍ୱୟ, ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ଓ settlement mechanism ଉପରେ ସହମତି ଆବଶ୍ୟକ।
