ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଭାରତର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ବା NSEର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ Initial Public Offering (IPO) ପ୍ରତି ନିବେଶକଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧, ୨୦୨୬ରେ ତିନି ଦିନିଆ ବିଡିଂ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ₹22,560 କୋଟିର IPO 5.71 ଗୁଣା ସବ୍ସକ୍ରାଇବ୍ ହୋଇଛି। ମୋଟ 88.64 ମିଲିୟନ୍ ଶେୟାର ବିରୋଧରେ 505.81 ମିଲିୟନ୍ ଶେୟାର ପାଇଁ ବିଡ୍ ଆସିଥିଲା।
Reuters ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ NSE IPOରେ ମୋଟ ବିଡ୍ ମୂଲ୍ୟ 10 ବିଲିୟନ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ 2.3 ବିଲିୟନ ଡଲାରର IPO ଏବଂ ଭାରତର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ IPO ବୋଲି Reuters ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ Hyundai Motor Indiaର ପ୍ରାୟ 3.3 ବିଲିୟନ ଡଲାରର IPO ଦେଶର ବଡ଼ IPO ଥିଲା।
ତେବେ ଏହି ଚାହିଦାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଆସିଛି Qualified Institutional Buyers (QIBs)ଙ୍କଠାରୁ। QIB ଅଂଶ 12.68 ଗୁଣା ସବ୍ସକ୍ରାଇବ୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ non-institutional investorsଙ୍କ ଅଂଶ 6.55 ଗୁଣା ଏବଂ retail investorsଙ୍କ ଅଂଶ 1.39 ଗୁଣା ସବ୍ସକ୍ରାଇବ୍ ହୋଇଛି।
NSE IPOର ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଦିଗ ହେଉଛି ଏହାର ଭାଲ୍ୟୁଏସନ୍। IPOର upper price band ₹1,785 ପ୍ରତି ଶେୟାର ଆଧାରରେ NSEର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ $46 ବିଲିୟନ ହେଉଛି। FY26 earnings ଆଧାରରେ ଏହାର P/E multiple ପ୍ରାୟ 42.9 ଗୁଣା ବୋଲି Economic Times ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ଏହା Nasdaq, CME Group, Intercontinental Exchange, HKEX ଏବଂ London Stock Exchange Group ଭଳି ଅନେକ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ଠାରୁ ଅଧିକ।
CNBC ଆଧାରିତ ରିପୋର୍ଟରେ Nasdaqର P/E ପ୍ରାୟ 23.6 ଗୁଣା, ଯେତେବେଳେ NSEର IPO ମୂଲ୍ୟାୟନ 42.9 ଗୁଣା ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହି ତୁଳନା କେବଳ P/E ଆଧାରିତ; ବ୍ୟବସାୟ ଗଠନ, ଆୟର ଉତ୍ସ, ବଜାର ଆକାର ଓ ନିୟାମକ ପରିବେଶ ଭିନ୍ନ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ସମାନ ବ୍ୟବସାୟ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଭାବେ ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
NSEର ଆକର୍ଷଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରରେ ଏହାର ବଡ଼ ଭୂମିକା। Reuters ଅନୁସାରେ, NSEର cash marketରେ ପ୍ରାୟ 93% ଅଂଶ ଏବଂ options tradingରେ ପ୍ରାୟ 75% ଅଂଶ ରହିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର investor base 40% ବଢ଼ି 129.09 ମିଲିୟନ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ଏହି ବିସ୍ତୃତ ନିବେଶକ ଆଧାର ଓ ଭାରତୀୟ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରର ବୃଦ୍ଧି NSEର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ଭାବନା ସମ୍ପର୍କରେ ନିବେଶକଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇଥିବା ବୋଲି ବଜାର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ କୁହାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହା ଭବିଷ୍ୟତ ରିଟର୍ନର ନିଶ୍ଚିତତା ନୁହେଁ।
NSEର IPO ଚାହିଦା ମଧ୍ୟରେ କିଛି କଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଗତ କିଛି ସମୟରେ ନିୟାମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ taxation measures ପରେ derivatives trading volume ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି। Reuters ଅନୁସାରେ, options volume 2024ର peak ଠାରୁ ପ୍ରାୟ 27% କମିଛି।
ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ NSEର ଆୟର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ derivatives-related activity ସହ ଜଡ଼ିତ। ତେଣୁ IPO ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ trading volume, ନିୟାମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭାରତୀୟ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରର ବୃଦ୍ଧି NSEର ଆୟ ଓ ଭାଲ୍ୟୁଏସନ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
NSEର IPO ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪, ୨୦୨୬ରେ ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟରେ ଲିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଥିବା Reuters ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ଏହି IPO NSEର ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିବା public listing ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
