ୱାଶିଂଟନ, ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଜାତିସଂଘର ୮୧ତମ ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ଅଧିବେଶନରେ ନିଜର ଶେଷ General Assembly ଭାଷଣ ଦେଇ ସଚିବ-ଜେନେରାଲ୍ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ଅସମାନତା ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାଷଣରେ ସେ ବିଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତିର ସମୀକରଣ ବଦଳୁଥିବା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ବାସ୍ତବତା ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଗୁଟେରସଙ୍କ ଭାଷଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଥିଲା AI ଶାସନ ଓ ସୁରକ୍ଷା। ସେ କହିଛନ୍ତି, AI ବିକାଶ ଯେଉଁ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସେହି ତୁଳନାରେ ଏହାର ବିପଦ ବୁଝିବା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଛରେ ପଡ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ AIର ଉଦୀୟମାନ ବିପଦ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ବାଣ୍ଟିବା, ପରୀକ୍ଷଣ ଓ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ଗଢ଼ିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।
ବିଶେଷ ଭାବେ ସେ AI ଉପରେ ଏକ multilateral risk-management framework ପାଇଁ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସ୍ୱାଧୀନ ନିରୀକ୍ଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଜୀବନ-ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ମେସିନ୍ଙ୍କ ହାତରେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ AI ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷାର ବିଷୟ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ଗୁଟେରସଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତି। ଗାଜା ସମେତ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ de-escalation, ମାନବୀୟ ସହାୟତା ଓ ଦୁଇ-ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ଉପରେ ସେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି। ୟୁକ୍ରେନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତୁରନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ ଏକ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଦିଗରେ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ସେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ବିଶ୍ୱ ଅସମାନତା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ଜାତିସଂଘ ଅନୁସାରେ, ଗୁଟେରସ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ଚାରିଟି “tests of power”—ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଶାନ୍ତି, ଅସମାନତା, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ AI—କୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପରୀକ୍ଷା ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱକୁ ଅଧିକ ସହଯୋଗ ଦିଗକୁ ନେବ କି ଆହୁରି ବିଭାଜନ ଦିଗକୁ, ତାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମୁଦାୟର ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ଜାତିସଂଘ ସଂସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଗୁଟେରସଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡାରେ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି Security Councilରେ ଆଫ୍ରିକାର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନଥିବାକୁ ସେ ଅସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସମୀକରଣକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସଂସ୍ଥାର ଗଠନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଗୁଟେରସଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଞ୍ଚବର୍ଷିଆ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଶେଷ ହେବ। ତେଣୁ ଏହି ଭାଷଣ ତାଙ୍କ ଦଶବର୍ଷିଆ UN ନେତୃତ୍ୱର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାରାଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ତଥାପି ତାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ କେତେ ଦୂର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନୀତିରେ ପରିଣତ ହେବ, ତାହା ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ଓ ରାଜନୈତିକ ସହମତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
