ପାରାଦୀପ, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଓଡ଼ିଶାର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଏକ ନୂଆ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି। ଭାରତ ସରକାର ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରକୁ ‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ଭାବେ ଅଧିକାରିକ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗେଜେଟ୍ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପାରାଦୀପ ସମେତ ଦେଶର ଚାରିଟି ବନ୍ଦରକୁ ମେଗା ପୋର୍ଟ ଭାବେ ନୋଟିଫାଏ କରିଛି। ଅନ୍ୟ ତିନିଟି ହେଉଛି ଦୀନଦୟାଲ ବନ୍ଦର, ଜବାହରଲାଲ ନେହରୁ ବନ୍ଦର ଏବଂ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦର।
ଭାରତୀୟ ପତ୍ତନ ଆଇନ, ୨୦୨୫ର ଧାରା ୭୩ ଅଧୀନରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମେଗା ପୋର୍ଟ ପାଇଁ ମାନଦଣ୍ଡ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ର ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ବଲ୍କ ପୋର୍ଟ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୧୫୦ ମିଲିୟନ୍ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ (MMT) କାର୍ଗୋ ଥ୍ରୁପୁଟ୍ ହାସଲ କଲେ ମେଗା ପୋର୍ଟ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇପାରିବ। କଣ୍ଟେନର ପୋର୍ଟ ପାଇଁ ମାନଦଣ୍ଡ ହେଉଛି ୭.୫ ମିଲିୟନ୍ TEU। ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ପରେ ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୈଧ ରହିବ।
ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ପ୍ରାଧିକରଣର ଅଧିକାରିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପାରାଦୀପ ୧୫୬.୪୫ MMT କାର୍ଗୋ ଥ୍ରୁପୁଟ୍ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲା। ଏହା ବନ୍ଦରର ଇତିହାସରେ ସର୍ବାଧିକ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୪.୦୧% ବୃଦ୍ଧି ବୋଲି PPA କହିଛି। ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନ ମେଗା ପୋର୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡର ୧୫୦ MMT ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ।
ପାରାଦୀପ ପୋର୍ଟ ଅଥରିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ମେଗା ପୋର୍ଟ ମାନ୍ୟତା ପାରାଦୀପର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ। ସେ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ସହ ଏହି ମାନ୍ୟତା ଭିତ୍ତିଭୂମି, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ପୂର୍ବ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଭାରତର ବିସ୍ତୃତ ହିନ୍ଟରଲ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଓ ଉପକୂଳୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ବନ୍ଦରରେ ଡ୍ରାଏ ବଲ୍କ, ଲିକ୍ୱିଡ୍ ବଲ୍କ ଓ କଣ୍ଟେନର କାର୍ଗୋ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲିଂ ହୁଏ। PPA ନିଜ ଭିଜନ୍ରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି, ଦକ୍ଷ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଓ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଯୋଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।
ସମ୍ପ୍ରତି ପାରାଦୀପର CQ-I ଓ CQ-II ବର୍ଥର ବିକାଶ ଓ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ୩୦ ବର୍ଷିଆ କନସେସନ୍ ସହ ୧୮ MMT ନୂଆ ମେକାନାଇଜ୍ଡ୍ ଡ୍ରାଏ-ବଲ୍କ କ୍ଷମତା ଯୋଗ ହେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି।
