ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଂଶୋଧନ ଓ ନୂଆ ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଚର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ Form-6କୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ପ୍ରଚାରର କୌଣସି ବାସ୍ତବତା ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମତରେ, Form-6ରେ କୌଣସି ମୂଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ; ଭୋଟରଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଏକ Declaration Form ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଅଧିକୃତ ପୋର୍ଟାଲରେ Form-6 ଏବେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବେଦନ ଫର୍ମ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ECIର ବର୍ତ୍ତମାନର ପୋର୍ଟାଲରେ Form-6 ସହିତ ଅଲଗା Declaration Form ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଉଛି।
ECIର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ, Declaration Formର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କିତ ଘୋଷଣାକୁ ଏକ ସରଳ ଫର୍ମରେ ନେବା। ଆୟୋଗ କହିଛି, ଏହି ଘୋଷଣା ଦାଖଲ କଲେ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅତିରିକ୍ତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଦାଖଲର ଆବଶ୍ୟକତା କମିପାରେ।
ଏଠାରେ ଆଇନଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ୨୭ ମେ ୨୦୨୬ର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରାୟ ବିହାରର SIR ଓ ନିର୍ବାଚନ ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାକୁ ନେଇ ଥିଲା। ରାୟରେ ECIର ସଂବିଧାନିକ ଓ ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା, SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଭୋଟର ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।
ତେବେ “ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନୂଆ Declaration Formକୁ ସିଧାସଳଖ କାଏମ ରଖିଛନ୍ତି” ବୋଲି ECIର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଆଇନ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଭିନ୍ନ ମତ ରହିଛି। ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ LegalWire/LiveLaw ବିଶ୍ଳେଷଣରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମେ ୨୦୨୬ ରାୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ Declaration Formକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇନଥିଲା। ଏହି ବିଷୟକୁ ତେଣୁ ରାଜନୈତିକ ଦାବି ଓ ଆଇନଗତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା—ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ECIର ଅଧିକୃତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ Form-6 ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୂଳ ଆବେଦନ ଫର୍ମ ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ Form-6ର ନାମ କିମ୍ବା ଫର୍ମାଟ ନୁହେଁ; ବରଂ ଅତିରିକ୍ତ Declaration Formର ଆଇନଗତ ଆଧାର, ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ପରିସର ଏବଂ ଭୋଟରଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାରିକ ପ୍ରଭାବ।