ତେହେରାନ, ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନର ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା ଅବସରରେ କହିଥିଲେ ଯେ, କିଛି ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ ହେଲେ ଇରାନ ସାତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ସହ ଆଲୋଚନାକୁ ଫେରିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଖିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଆମେରିକାର ଇରାନୀ ବନ୍ଦର ଉପରେ ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ହଟାଇବା, ଇରାନୀ ତେଲ ବିକ୍ରି ଉପରେ ଥିବା ଚାପ କମାଇବା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଭଳି ସର୍ତ୍ତ ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହା ପରେ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଲୋଚନା ପୁଣି ଆରମ୍ଭ କରିବାର କଥା ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା।
ତେବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଶୁକ୍ରବାର ରାତିରେ ଏକ ବଡ଼ ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। The Wall Street Journal ଅନୁସାରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ସାତ ଦିନିଆ ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। Reuters ମଧ୍ୟ ଏହି ଖବରକୁ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦାବିକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ତୁରନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିନଥିବା କହିଛି। ଶନିବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଉତ୍ତର ଅପେକ୍ଷାରେ ଥିବା Reuters ଜଣାଇଛି।
ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆରାଘଚି ଆମେରିକାର ନଭେମ୍ବର ମଧ୍ୟାବଧି ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଚୁକ୍ତି ହେଲେ ତାହା ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ହେବ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, WSJ ରିପୋର୍ଟରେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉଦ୍ଧୃତି ଆଧାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ପୁଣି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା ରଖିଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟ ଓ ଅନାମିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଉପରେ ଆଧାରିତ।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଆହୁରି ବଡ଼ କରିଦେଇଛି। ଆମେରିକାର Energy Information Administration (EIA) ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୫ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି ୨୦.୯ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତେଲ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ତରଳ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାୟ ୨୦% ଏବଂ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ସହ ସମାନ।
ତେବେ ୨୦୨୬ର ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରବାହ ଏହାଠାରୁ ଅନେକ କମିଛି। EIAର ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ତେଲ ପ୍ରବାହ ପ୍ରାୟ ୪.୯ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତିଦିନ ଥିଲା।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇରାନର ସାତ ଦିନିଆ ପ୍ରସ୍ତାବ କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶର କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱ ତେଲ ଯୋଗାଣ, ଶିପିଂ, ମହଙ୍ଗା ବଜାର ଓ ଏସିଆର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ନେଇ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତେଲ ବଜାରରେ ଚାପ କମିପାରେ; ଅନ୍ୟପଟେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେଲେ ଯୋଗାଣ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଜାରି ରହିପାରେ।
