ପୁରୀ, ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜକୀୟ ପଞ୍ଜିକା ଓ ଗଜପତି ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ସୁନିଆଁ ପର୍ବ ଅବସରରେ ପୁରୀ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ୭୧ ଅଙ୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ୨୦୨୬ର ସୁନିଆଁ ଅବସରରେ ଉତ୍କଳୀୟ ସନ୍ର ୧୪୩୪ ସାଲ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପ୍ରତିର ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ସୁନିଆଁ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଶ୍ରୀନହର ପରିସରରେ ବିଶେଷ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପରେ ଅଙ୍କ କଟା ନୀତି ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ନୂଆ ଅଙ୍କର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରୀନହରରେ ନୂଆ ଅଙ୍କ ଓ ନୂଆ ସାଲ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି।
ସୁନିଆଁର ଏହି ରୀତି କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ; ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ରାଜକୀୟ କାଳଗଣନା ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ। ସୁନିଆଁ ଦିନରୁ ଗଜପତିଙ୍କ ନୂଆ ଅଙ୍କ ବର୍ଷ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଐତିହାସିକ ଭାବେ ଏହି ଅଙ୍କ ପଦ୍ଧତି ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଆସିଛି।
ଗଜପତି ମହାରାଜା ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ଗାଦି ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଙ୍କ ପଦ୍ଧତି ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଗଣନାଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଅଙ୍କ ପଦ୍ଧତିରେ କେତେକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ। ଉପଲବ୍ଧ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଗଜପତିଙ୍କ ରାଜକୀୟ ବର୍ଷ ୫୬ତମ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଅଙ୍କ ପଦ୍ଧତିରେ ଏହା ୭୧ ଅଙ୍କ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟର କାରଣ ଅଙ୍କ ପଦ୍ଧତିର ଐତିହାସିକ ନିୟମ। ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ୬ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ବର୍ଷ ଏବଂ କିଛି ୦ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ବର୍ଷ ଗଣନାରୁ ବାଦ ପଡ଼େ। ତେଣୁ ରାଜକୀୟ ବର୍ଷ ଓ ଅଙ୍କ ବର୍ଷ ସବୁବେଳେ ଏକା ହୋଇନଥାଏ।
ସୁନିଆଁକୁ ଓଡ଼ିଆ ରାଜକୀୟ ନବବର୍ଷ ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖାଯାଏ। ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ଏହା ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହି ଦିନରୁ ନୂଆ ଅଙ୍କର ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଗଜପତିଙ୍କ ନାମରେ ନୂଆ ଅଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ବିଶେଷ ଦିଗ।
ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଜି ପ୍ରଶାସନିକ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ, ପଞ୍ଜିକା ପରମ୍ପରା ଓ ଗଜପତି ସଂସ୍ଥାନର ଐତିହାସିକ ସ୍ମୃତିକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଥିବା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଭାବେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ୨୦୨୬ରେ ୭୧ ଅଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ସେହି ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରାର ଆଉ ଏକ ବାର୍ଷିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଛି।
