ତେହେରାନ, ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇରାନର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆହୁରି କଠୋର ହୋଇଛି। ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ତଥା ଆମେରିକା ସହ ଆଲୋଚନାରେ ଇରାନର ମୁଖ୍ୟ ଆଲୋଚକ ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଘାଲିବାଫ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତେହରାନର ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ ନହେବା, ଇରାନୀ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନମିଳିବା ଏବଂ ଆମେରିକା ନିଜ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନକରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହର୍ମୁଜ ଖୋଲିବ ନାହିଁ। ପୂର୍ବର ଆଲୋଚନା ରୂପରେଖକୁ ମଧ୍ୟ ଫେରିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଇରାନ ଆମେରିକାକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥଙ୍କ ଜରିଆରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସାତଟି ସର୍ତ୍ତ ପଠାଇଛି। ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀ ମୋହସେନ ରେଜାଇଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ, ଜମା ରହିଥିବା ଇରାନୀ ସମ୍ପତ୍ତି ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ଶେଷ କରିବା ଭଳି ଦାବି ରହିଛି। ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାତଟି ସର୍ତ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇନାହିଁ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ତେହରାନ ଆଲୋଚନାର ଦ୍ୱାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ଇରାନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତ ଆଧାରରେ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି। ଘାଲିବାଫ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ସାମରିକ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ କୂଟନୀତିକ ପ୍ରୟାସ ଚାଲୁ ରହିବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ପଥ। ଏହା ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫକୁ ଓମାନ ଗଲ୍ଫ ଓ ଆରବ ସାଗର ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଆମେରିକାର Energy Information Administration ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୫ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ହର୍ମୁଜ ଦେଇ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୨୦.୯ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତେଲ ପରିବହନ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ତରଳ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୨୦% ସମାନ। ସେହିପରି ଏଠାରୁ ବିଶ୍ୱ LNG ବାଣିଜ୍ୟର ମଧ୍ୟ ୨୦%ରୁ ଅଧିକ ଅଂଶ ଯାଉଥିଲା।
ତେଣୁ ହର୍ମୁଜରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଇରାନ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ତେଲ, ଗ୍ୟାସ୍, ଜାହାଜ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବୀମା ବଜାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦-୨୧ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ହର୍ମୁଜ ଦେଇ କେବଳ ୧୭ଟି commodity vessel ଯାଇଥିଲା। ତା’ପୂର୍ବ ସପ୍ତାହରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩୭ ଥିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବର ସାଧାରଣ ଦୈନିକ ହାର ପ୍ରାୟ ୧୨୫ ଜାହାଜ ଥିଲା। ତଥାପି କିଛି ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଏହି ପଥରେ ଚଳାଚଳ କରୁଛନ୍ତି।
