ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର: ଭାରତର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିଳ୍ପକୁ ନେଇ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା SEMICON India 2026 ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ନିଜର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଭିଜନ୍କୁ ଆଗକୁ ରଖିଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ସେମିକନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରେ ଦେଇଥିବା ବିବୃତିରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ହବ୍ ଭାବେ ବିକଶିତ କରିବା ନେଇ ରାଜ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
୧୭ରୁ ୧୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଯଶୋଭୂମିରେ ଆୟୋଜିତ SEMICON India 2026ର ଥିମ୍ ରହିଛି “Silicon to Systems: Building the Ecosystem”। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦର୍ଶକ, ୨୪୦ରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗଦେଇଛନ୍ତି।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିବୃତିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁମୋଦିତ ଦୁଇଟି ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ପ୍ରକଳ୍ପ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, India Semiconductor Mission ଅଧୀନରେ ଦେଶରେ ମୋଟ ୧୨ଟି ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି। ଏଥିରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ରହିଛି।
ପ୍ରଥମ ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଉଛି 3D Glass Solutionsର ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଗ୍ଲାସ୍ ସବ୍ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ପ୍ୟାକେଜିଂ ୟୁନିଟ୍। ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଇନ୍ଫୋଭ୍ୟାଲିରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ₹୨,୦୦୦ କୋଟି ନିବେଶରେ ନିର୍ମାଣ ହେଉଥିବା ଏହି ୟୁନିଟ୍ରେ ବାର୍ଷିକ ୭୦,୦୦୦ ଗ୍ଲାସ୍ ପ୍ୟାନେଲ୍, ୫ କୋଟି ଆସେମ୍ବଲ୍ଡ ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ୧୩,୨୦୦ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ 3DHI ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଉତ୍ପାଦନର କ୍ଷମତା ରହିବ। ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ପ୍ରାୟ ୨,୫୦୦ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଉଛି SiCSem Private Limitedର ସିଲିକନ୍ କାର୍ବାଇଡ୍ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ୟୁନିଟ୍। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ରେ Falta Special Economic Zoneର Unit Approval Committee ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର IDCO Infovalley-IIରେ ୨୧.୮୮୯ ଏକର ଜମିରେ ଏହି ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ ହେବ। ଏଥିରେ ₹୩,୪୦୬.୨୫ କୋଟି ନିବେଶ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧,୨୭୦ ନିଯୁକ୍ତିର ଆକଳନ ରହିଛି। ଏଠାରେ SiC Diodes ଓ SiC MOSFETs ଉତ୍ପାଦନ ହେବ।
ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିଳ୍ପ କେବଳ ଚିପ୍ ତିଆରିରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଡିଜାଇନ୍, ଫ୍ୟାବ୍ରିକେସନ୍, ପ୍ୟାକେଜିଂ, ଟେଷ୍ଟିଂ, ଉପକରଣ, ସାମଗ୍ରୀ, ଗବେଷଣା ଓ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ଭାଲ୍ୟୁ ଚେନ୍ର ଅଂଶ। SEMICON India 2026ରେ ମଧ୍ୟ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ, ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍, କେମିକାଲ୍ସ ଓ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ସ, ଡିଜାଇନ୍, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ସ୍କିଲିଂ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର Semicon 2.0 ପାଇଁ ₹୧.୨୭ ଲକ୍ଷ କୋଟିର ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଉପକରଣ ଓ ସାମଗ୍ରୀ, ଫ୍ୟାବ୍ରିକେସନ୍, ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ପ୍ୟାକେଜିଂ, R&D ଓ ଟାଲେଣ୍ଟ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ରହିଛି।
ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ହବ୍ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ନୂଆ ପ୍ରକଳ୍ପ ଘୋଷଣାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଜମି, ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଦକ୍ଷ ମାନବସମ୍ବଳ, ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍ ଓ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉତ୍ପାଦନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ହିଁ ଆଗାମୀ ସଫଳତାର ପ୍ରମୁଖ ମାପଦଣ୍ଡ ହେବ।