ମୁମ୍ବାଇ, ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର; ଭାରତର ଭାଷା ଓ ରାଜଭାଷା ନୀତିକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ମୁମ୍ବାଇର ନଭି ମୁମ୍ବାଇରେ ଆଜି ଦୁଇଦିନିଆ ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ସମାରୋହ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ରାଜଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରାଜଭାଷା ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଜାତୀୟସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪ ଓ ୧୫ ତାରିଖରେ ନଭି ମୁମ୍ବାଇର ୱାଶିସ୍ଥିତ ସିଡକୋ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଚାଲିବ।
ଏହି ଅବସରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗୃହ ଓ ସହକାରିତା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଉଦଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରୁଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମୁମ୍ବାଇ ଗସ୍ତର ଅଂଶ ଭାବେ ଶାହ ରାଜଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବେ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ କେବଳ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରଚାରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ନୁହେଁ; କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ବିଭାଗ, ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ରାଜଭାଷା ନୀତିର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ରାଜଭାଷା ବିଭାଗର ନୀତି ଅନୁସାରେ, ସଂଘର ରାଜଭାଷା ହେଉଛି ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ହିନ୍ଦୀ। ସେହି ସହିତ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଇଂରାଜୀର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଜାରି ରହିଛି।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ ଅନୁସାରେ ସଂଘର ରାଜଭାଷା ହେଉଛି ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଲିପି ଦେବନାଗରୀ। ଏହା ସହିତ ରାଜଭାଷା ବିଭାଗର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ, ରାଜଭାଷା ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ହିନ୍ଦୀର ପ୍ରଗତିଶୀଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ। ୧୯୪୯ ମସିହାର ଏହି ଦିନରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭା ହିନ୍ଦୀକୁ ସଂଘର ରାଜଭାଷା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ପରେ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୪୩ରେ ଏହାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଆଧାର ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା।
ଆୟୋଜନର ଅନ୍ୟତମ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ହିନ୍ଦୀ ଦିବସ ଓ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ରାଜଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଏକାଠି ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି। ରାଜଭାଷା ବିଭାଗର ଅଧିକାରିକ ରେକର୍ଡରେ ଏହାକୁ ୧୪-୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ର ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ହିନ୍ଦୀର ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବହାର, ଅନୁବାଦ, ରାଜଭାଷା କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଓ ଭାରତର ବହୁଭାଷୀ ପରିବେଶରେ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ନେଇ ଆଲୋଚନାର ଏକ ମଞ୍ଚ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
