ୱାଶିଂଟନ, ୦୪ ଅଗଷ୍ଟ; ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟ ଓ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଘନଘଟା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ନୂଆ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ତେହରାନ ପାଇଁ “ଶେଷ ସୁଯୋଗ”। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଯଦି କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ପୁଣିଥରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟ ପରେ ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ନୂଆ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଖୋଲିବା ଏବଂ ଇରାନର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ହେଉଛି ଏହି ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖି କୂଟନୀତିକୁ ଆଉ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସୁଯୋଗ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ରହିବ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ଆମେରିକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଇରାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ୱାଶିଂଟନ ସହ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ଚାଲିନାହିଁ। ତେହରାନ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଓମାନ ସହ ସାମୁଦ୍ରିକ ଚଳାଚଳ ଓ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ଇରାନର ମତରେ, ଆମେରିକା ସହ କୌଣସି ଔପଚାରିକ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ତୈଳ ପରିବହନ ପଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହି ରାସ୍ତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଧନ ବଜାର ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆମେରିକା, ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦେଶମାନେ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।
ସମ୍ପ୍ରତି ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ଆକ୍ରମଣ, ଧମକ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି କୂଟନୀତି ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ “ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ” ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୂଟନୀତିକ ପ୍ରୟାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦେଶମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ। ଯଦି ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଉତ୍ତେଜନା କମିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ସମଝୋତା ନ ହୁଏ, ତେବେ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ପୁଣି ତୀବ୍ର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତିରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ବକ୍ତବ୍ୟ ପରସ୍ପର ବିରୋଧାଭାସୀ ଥିବାରୁ ପରିସ୍ଥିତି ଅନିଶ୍ଚିତ ରହିଛି।
