ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୫ ଅକ୍ଟୋବର; ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାର ୮୧ତମ ଅଧିବେଶନ ପରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୩, ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକୀୟ ପକ୍ଷ କହିଛି ଯେ ନ୍ୟୁୟର୍କରେ UNGA ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ଦୁଇ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଆମେରିକାରୁ ବାହାର କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଭାଷାରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ “kicked out” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଇରାନ ସହ ଆଲୋଚନାରେ ଅଧିକ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ନେଉଥିବାର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକାର ଦାବିକୁ ଇରାନୀ ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି ସିଧାସଳଖ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, UNGAରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଇରାନୀ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନେ—ଜଣେ ପୂର୍ବରୁ ଫେରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି—ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୂଚୀ ଅନୁସାରେ ଆମେରିକା ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହାକୁ ‘ବହିଷ୍କାର’ ବୋଲି କହିବା ଭୁଲ୍ ବୋଲି ତେହରାନର ମତ।
ଆରାଘଚି ଆମେରିକୀୟ ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏହି ଦାବିକୁ “desperation and defeat”ର ପ୍ରତିଫଳନ ବୋଲି କହିବା ସହିତ UN host-nation obligations ସହ ଏହା ସମାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାକୁ କେବଳ ଦୁଇ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ଆମେରିକା ଛାଡ଼ିବା ଘଟଣା ଭାବେ ଦେଖିଲେ ପୂରା ଚିତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ୟାପକ କୂଟନୈତିକ ସଙ୍କଟର ଅଂଶ।
UNGA ସମୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କାତାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ମତି ହୋଇପାରିନଥିବା ରିପୋର୍ଟ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି Strait of Hormuz, ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଘର୍ଷ ଏହି ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି।
ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ଆମେରିକା ଛାଡ଼ିବାକୁ ନେଇ ଦୁଇ ପକ୍ଷର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ୱାଶିଂଟନ୍ ଏହାକୁ departure order ଅମାନ୍ୟ କରିବା ପରେ removal ବୋଲି ଦେଖାଉଥିବାବେଳେ, ତେହରାନ ଏହାକୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଯାତ୍ରା କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି। Associated Press ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ଫେରିବା କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଆମେରିକୀୟ State Departmentକୁ ଜଣାଇଥିବା ଦାବି କରିଥିଲା।
ଏହି କାରଣରୁ କେଉଁ ପକ୍ଷର ବର୍ଣ୍ଣନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଠିକ୍—ତାହା ନେଇ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ ରହିଛି। ତଥାପି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭରସାର ଅଭାବ ଓ ଆଲୋଚନାର କଠିନତା ଏହି ଘଟଣାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି। ଏହି ଘଟଣାର ସମୟ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। UNGA ଶେଷ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗର ରାସ୍ତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ। ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ରହିଛି।
