ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨ ଅକ୍ଟୋବର,  ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଏବେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଜାମିସନ୍ ଗ୍ରିଅର କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ତୁରନ୍ତ ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା ନୁହେଁ। ଗ୍ରିଅର କହିଛନ୍ତି, ଅବଶିଷ୍ଟ ‘sticking points’ ବା ମୁଖ୍ୟ ଅସମାଧାନୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶର ଅଧିକାରୀମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। 

ଗ୍ରିଅରଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ମିଲୱାକିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ G20 Trade Ministers’ Meeting ପରେ ଆସିଛି। ସେଠାରେ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଗ୍ରିଅର ଏହି ବୈଠକକୁ “very constructive conversation” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଥିବା କୁହାଯାଇଛି। 

ଗ୍ରିଅରଙ୍କ ଭାଷାରେ ଆଲୋଚନା “short strokes”ରେ ରହିଛି। ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଶେଷ ଦିଗର ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ସୂଚାଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ସେ ଏକଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା ହେବାକୁ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍, ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ ସହମତି ହେବା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। 

ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହେଉଛି ୬/୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ର ଯୁଗ୍ମ ବିବୃତି। ସେଥିରେ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକ Interim Agreement ପାଇଁ ଏକ ଫ୍ରେମୱର୍କରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟାପକ U.S.-India Bilateral Trade Agreement (BTA) ଆଲୋଚନାର ଅଂଶ ଥିଲା। ଫ୍ରେମୱର୍କରେ ଶୁଳ୍କ, ବଜାର ପ୍ରବେଶ, non-tariff barriers, ଡିଜିଟାଲ୍ ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବିଷୟ ସାମିଲ ଥିଲା। 

ସେହି ଫ୍ରେମୱର୍କ ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ୧୮% reciprocal tariff ହାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଆମେରିକୀୟ ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ କମାଇବା କିମ୍ବା ହଟାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଦେଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଫ୍ରେମୱର୍କକୁ ଅନ୍ତିମ ଚୁକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଆଲୋଚନା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଉଭୟ ସରକାରଙ୍କ ଦଲିଲରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ।